Luật An ninh mạng 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Với doanh nghiệp SME, đây không chỉ là câu chuyện của bộ phận IT. Khi một sự cố mạng có thể khiến hoạt động đình trệ, khách hàng bị ảnh hưởng và uy tín doanh nghiệp suy giảm, an ninh mạng đã […]
Luật An ninh mạng 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Với doanh nghiệp SME, đây không chỉ là câu chuyện của bộ phận IT. Khi một sự cố mạng có thể khiến hoạt động đình trệ, khách hàng bị ảnh hưởng và uy tín doanh nghiệp suy giảm, an ninh mạng đã trở thành bài toán quản trị mà chính người đứng đầu cần quan tâm.
Trong nhiều doanh nghiệp SME, an ninh mạng thường được giao cho bộ phận IT với một kỳ vọng khá đơn giản: hệ thống phải hoạt động ổn định và không để xảy ra sự cố.
Nhưng rủi ro mạng ngày nay không dừng ở máy tính hay hệ thống công nghệ. Một cuộc tấn công có thể khiến doanh nghiệp ngừng giao dịch, gián đoạn sản xuất, không thể phục vụ khách hàng hoặc mất nhiều thời gian để khôi phục hoạt động.
Vì vậy, sau khi Luật An ninh mạng 2025 có hiệu lực, bên cạnh việc tìm hiểu các yêu cầu cần tuân thủ, lãnh đạo doanh nghiệp cần nhìn an ninh mạng như một phần của quản trị rủi ro kinh doanh.
Theo Chuyên gia bảo mật CMC Telecom, có 5 vấn đề lãnh đạo SME nên ưu tiên.
Câu hỏi đầu tiên tưởng đơn giản nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng trả lời được: Nếu xảy ra sự cố an ninh mạng, ai là người chịu trách nhiệm chính?
Ở các doanh nghiệp SME, nhân sự IT thường phải đảm nhiệm nhiều công việc cùng lúc. Khi có sự cố, việc thiếu một đầu mối đủ thẩm quyền có thể khiến thời gian xử lý kéo dài vì không rõ ai được phép quyết định ngắt hệ thống, huy động nguồn lực hay làm việc với các bên liên quan. Doanh nghiệp vì vậy cần phân định rõ trách nhiệm giữa lãnh đạo, IT và các bộ phận liên quan, thay vì chỉ mặc định rằng “đó là việc của IT”.
Thay vì bắt đầu bằng câu hỏi doanh nghiệp đang sở hữu bao nhiêu công cụ bảo mật, lãnh đạo nên đặt một câu hỏi gần với hoạt động kinh doanh hơn: Nếu một hệ thống phải dừng trong 24 giờ, điều gì sẽ xảy ra?
Với doanh nghiệp bán lẻ, đó có thể là hệ thống bán hàng. Với doanh nghiệp sản xuất, đó có thể là hệ thống vận hành nhà máy. Với một công ty dịch vụ, CRM, email hoặc hệ thống chăm sóc khách hàng có thể là những nền tảng không thể gián đoạn kéo dài.
Khi biết đâu là hoạt động quan trọng nhất, doanh nghiệp mới có cơ sở để ưu tiên nguồn lực bảo vệ phù hợp.
Không doanh nghiệp nào có nguồn lực vô hạn, đặc biệt với SME. Vì vậy, mục tiêu thực tế không phải loại bỏ mọi rủi ro, mà là xác định rủi ro nào doanh nghiệp có thể chấp nhận và rủi ro nào bắt buộc phải kiểm soát.
Một sự cố khiến một ứng dụng nội bộ ngừng hoạt động trong thời gian ngắn có thể khác hoàn toàn với sự cố làm gián đoạn giao dịch với khách hàng trong nhiều giờ. Đây không chỉ là quyết định kỹ thuật. Lãnh đạo cần tham gia bởi chính họ hiểu rõ nhất mức độ thiệt hại mà doanh nghiệp có thể chịu đựng.
Một trong những cách đơn giản để kiểm tra khả năng sẵn sàng của doanh nghiệp là đặt ra tình huống: 8 giờ sáng mai, doanh nghiệp phát hiện một hệ thống quan trọng bị tấn công. 60 phút tiếp theo, ai sẽ làm gì? Ai có quyền đưa ra quyết định? Ai chịu trách nhiệm xử lý kỹ thuật? Khi nào cần tìm kiếm hỗ trợ bên ngoài? Ai làm việc với khách hàng và đối tác nếu hoạt động kinh doanh bị ảnh hưởng?
Nếu những câu hỏi này chưa có câu trả lời rõ ràng, doanh nghiệp có thể rơi vào tình trạng lúng túng ngay trong những giờ đầu tiên – thời điểm có ý nghĩa rất lớn đối với khả năng hạn chế thiệt hại. Chuẩn bị trước kịch bản ứng phó vì thế không phải để dự đoán mọi tình huống, mà để doanh nghiệp không phải bắt đầu từ con số 0 khi sự cố thực sự xảy ra.
An ninh mạng không nên chỉ xuất hiện trong cuộc họp lãnh đạo sau một sự cố hoặc khi có quy định mới.
Người đứng đầu doanh nghiệp không cần theo dõi hàng trăm cảnh báo kỹ thuật, nhưng nên thường xuyên nhận được câu trả lời cho một số câu hỏi quan trọng: Rủi ro lớn nhất hiện nay là gì? Vấn đề nào chưa được xử lý? Nếu xảy ra sự cố nghiêm trọng, doanh nghiệp có thể duy trì và phục hồi hoạt động hay không?
Khi những câu hỏi này trở thành một phần của hoạt động quản trị định kỳ, an ninh mạng sẽ chuyển từ thế bị động sang chủ động.
Luật An ninh mạng 2025 tạo thêm một lý do để doanh nghiệp nhìn lại cách mình quản trị rủi ro trên môi trường mạng. Nhưng mục tiêu cuối cùng không nên chỉ là “đáp ứng quy định”. Với SME, một chiến lược an ninh mạng hiệu quả cần gắn với khả năng duy trì hoạt động kinh doanh, bảo vệ uy tín và giảm thiểu thiệt hại khi sự cố xảy ra.
Chuyên gia bảo mật CMC Telecom cho rằng, lãnh đạo doanh nghiệp không cần trở thành chuyên gia an ninh mạng. Điều quan trọng là người đứng đầu phải biết rủi ro nào có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến doanh nghiệp, ai chịu trách nhiệm và tổ chức đã sẵn sàng đến đâu nếu sự cố xảy ra.
Sau ngày 1/7/2026, vì vậy, câu hỏi dành cho lãnh đạo SME không chỉ là doanh nghiệp đã tuân thủ hay chưa, mà còn là,nếu một cuộc tấn công xảy ra ngày mai, doanh nghiệp của tôi đã sẵn sàng chưa? Đó mới là bước chuyển từ tuân thủ quy định sang năng lực quản trị an ninh mạng thực chất.
