Sự phát triển của AI thường được nhìn thấy trước tiên qua GPU, máy chủ hay những Data Center quy mô lớn. Nhưng phía sau các cụm tính toán là một lớp hạ tầng quan trọng không kém: mạng lưới đưa dữ liệu tới nơi xử lý, kết nối các cụm tính toán với nhau và đưa dịch vụ trở lại gần người dùng. 

Theo TeleGeography, nhóm mạng của các nhà cung cấp nội dung, đám mây, nền tảng AI và các doanh nghiệp siêu quy mô đã sử dụng khoảng 75% tổng băng thông quốc tế toàn cầu trong năm 2025. Đơn vị này dự báo băng thông quốc tế tiếp tục tăng trung bình 24% mỗi năm đến 2035. Dù chưa thể tách riêng phần lưu lượng do AI tạo ra, đây cũng là nhóm mạng chịu tác động rõ nhất từ sự gia tăng nhu cầu AI.  

Điều đáng chú ý vì thế không chỉ là lưu lượng đang tăng, mà là lưu lượng ngày càng xoay quanh những nơi tập trung năng lực tính toán lớn.

Từ “city-to-city” đến “compute-to-compute” 

Khi điểm xử lý dữ liệu thay đổi, hạ tầng kết nối cũng phải đi theo. 

TeleGeography ước tính các tuyến cáp biển mới dự kiến đi vào hoạt động trong giai đoạn 2026–2029 có tổng giá trị hơn 16 tỷ USD; riêng châu Á chiếm hơn 3,7 tỷ USD các dự án đã công bố.  

Cùng lúc đó, theo báo cáo của Cushman & Wakefield, nguồn cung Data Center tương lai tại châu Á – Thái Bình Dương đã đạt 26,5 GW trong nửa đầu năm 2026, tăng thêm 7,1 GW chỉ trong sáu tháng. Đông Nam Á hiện chiếm khoảng 50% công suất Data Center đang được xây dựng của toàn khu vực.

Hai xu hướng này cho thấy một thay đổi đáng chú ý: mạng lưới không còn chỉ được mở rộng theo các trung tâm kinh tế hay hành lang địa lý. 

Nếu trước đây kết nối quốc tế thường được hình dung theo logic “city-to-city”, thì sự phát triển của Cloud, AI và Data Center đang bổ sung một logic mới: “compute-to-compute” hay “data-center-to-data-center”. 

Câu hỏi không còn chỉ là thành phố nào cần kết nối với thành phố nào, mà là năng lực tính toán nằm ở đâu, dữ liệu cần được xử lý ở đâu và các cụm hạ tầng đó cần kết nối với nhau như thế nào? 

Mạng lưới ngày càng là kết quả của một hệ sinh thái cùng thiết kế 

Sự dịch chuyển sang “compute-to-compute” cũng thay đổi cách hạ tầng được xây dựng. 

Nhà cung cấp đám mây cần dung lượng lớn và khả năng mở rộng. Data Center cần kết nối tới nhiều thị trường. Nhà mạng cần dự báo lưu lượng và chuẩn bị tuyến truyền dẫn. Đơn vị hạ tầng cáp lại phải tính toán hướng tuyến, điểm cập bờ và khả năng nâng cấp trong tương lai. 

Những yêu cầu này ngày càng gắn chặt với nhau. Vì vậy, mạng lưới đang chuyển từ một lớp hạ tầng được xây dựng độc lập sang một hệ sinh thái cùng thiết kế, xoay quanh bốn yếu tố: dung lượng, độ trễ, đa dạng tuyến và tốc độ triển khai.

Cách đầu tư cũng linh hoạt hơn. Thay vì chờ toàn bộ nhu cầu được xác nhận rồi mới xây dựng, một số dự án có thể được thiết kế từ đầu để mở rộng theo từng giai đoạn: bắt đầu với một nhóm đối tác và dung lượng đã cam kết, sau đó bổ sung capacity, tận dụng hạ tầng hiện hữu hoặc mở rộng tuyến khi nhu cầu tăng. 

Nói cách khác, tư duy đang chuyển dần sang “xây nền tảng trước – mở rộng theo nhu cầu”. Mục tiêu không chỉ là có thêm dung lượng, mà là rút ngắn thời gian đưa hạ tầng vào khai thác và giữ được sự linh hoạt khi nhu cầu tính toán thay đổi nhanh.

Đây cũng là điểm Data Center và kết nối gặp nhau: nơi đặt năng lực tính toán ngày càng ảnh hưởng trực tiếp tới cách mạng lưới được hoạch định xung quanh nó. 

Việt Nam đang mở rộng đồng thời hai lớp hạ tầng 

Sự dịch chuyển này đặc biệt đáng chú ý với Việt Nam khi cả kết nối quốc tế và Data Center đều đang bước vào giai đoạn mở rộng mới. 

Theo chiến lược phát triển hệ thống cáp quang quốc tế, đến năm 2030 Việt Nam đặt mục tiêu có ít nhất 15 tuyến cáp biển với tổng dung lượng tối thiểu 350 Tbps, đồng thời tăng các tuyến kết nối trực tiếp tới những trung tâm số lớn trong khu vực.

Ở lớp Data Center, Việt Nam hiện có khoảng 73 MW công suất đang vận hành và thêm 137 MW trong nguồn cung dự kiến đến năm 2030, theo báo cáo của Cushman & Wakefield.

Điểm đáng quan tâm không nằm ở từng con số riêng lẻ, mà ở việc năng lực kết nối và năng lực tính toán đang được mở rộng song song. Kết nối quốc tế tốt hơn giúp các cụm tính toán tiếp cận Cloud, người dùng và thị trường khu vực; ngược lại, sự phát triển của Data Center và AI lại tạo thêm nhu cầu cho mạng lưới. 

Trong bối cảnh đó, Data Center ngày càng trở thành điểm hội tụ giữa nơi hệ thống được triển khai và cách hệ thống kết nối với phần còn lại của hạ tầng số.

______

Tìm hiểu thêm dịch vụ Data Center của CMC Telecom tại website